Πότε γιορτάζει ο Σταυριανός;

Πότε γιορτάζει ο Σταυριανός;

Ο Σταυριανός γιορτάζει στις 14 Σεπτεμβρίου, ημέρα της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού — μια από τις δώδεκα Μεγάλες Εορτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Το όνομα Σταυριανός παράγεται από τον «Σταυρό», φέρνοντας μέσα του τη μνήμη της Σταύρωσης και τη δύναμη της Ανάστασης.

Ο Σεπτέμβριος ξεκινά το εκκλησιαστικό έτος, και η 14η είναι από τις πρώτες μεγάλες εορτές του νέου κύκλου. Η εορτή γιορτάζεται με νηστεία — σπάνιο χαρακτηριστικό για δεσποτική εορτή — σε ένδειξη σεβασμού για τον Σταυρό. Ο Σταυριανός εορτάζει σε μια μέρα βαθιά ιερή.

Τι σημαίνει το όνομα Σταυριανός;

Ο Σταυριανός παράγεται από τον «σταυρό» — λέξη που στα ελληνικά σήμαινε αρχικά οποιοδήποτε κατακόρυφο ξύλο ή ξύλινο πάσσαλο, πριν αποκτήσει τη χριστιανική σημασία του σταυρού της Σταύρωσης. Η ρίζα «σταυρός» ανάγεται στο ρήμα «ίσταμαι» (στέκομαι, ορθώνομαι).

Ονόματα της ίδιας ρίζας: Σταύρος, Σταυρούλα, Σταυριανή, Σταυριανός. Ο Σταυριανός είναι κυρίως διαδεδομένος στη βόρεια Ελλάδα και σε κοινότητες με ισχυρή ορθόδοξη παράδοση. Θηλυκή μορφή: Σταυριανή.

Ύψωση του Τιμίου Σταυρού — τι γιορτάζουμε;

Η εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού (14 Σεπτεμβρίου) γιορτάζει δύο ιστορικά γεγονότα: την ανεύρεση του Τιμίου Σταυρού από την Αγία Ελένη στα Ιεροσόλυμα (326 μ.Χ.) και την επανάκτηση του Σταυρού από τον αυτοκράτορα Ηράκλειο μετά την περσική αιχμαλωσία (628 μ.Χ.).

Στη λειτουργική παράδοση, ο ιερέας υψώνει τον Σταυρό προς τις τέσσερις κατευθύνσεις, ενώ ο λαός ψάλλει «Κύριε ελέησον». Η εορτή συνοδεύεται από νηστεία — ένα εξαίρεση στον κανόνα που δείχνει το βάθος της σεβασμού. Η εορτή της Υψώσεως θυμίζει ότι ο Σταυρός δεν είναι σύμβολο ήττας αλλά νίκης — δεν οδηγεί στον θάνατο αλλά μέσα από τον θάνατο.