Πότε γιορτάζει η Σταυριανή;

Πότε γιορτάζει η Σταυριανή;

Η Σταυριανή γιορτάζει στις 14 Σεπτεμβρίου, ημέρα της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού — μια από τις δώδεκα Μεγάλες Εορτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Ως θηλυκή μορφή του Σταυριανού, φέρει την ίδια εορτή με τον αντίστοιχο αντρικό τύπο. Και οι δύο εορτάζουν σε αυτή την ξεχωριστή ημέρα που τιμά τον Σταυρό ως σύμβολο νίκης.

Ο Σεπτέμβριος ξεκινά το εκκλησιαστικό έτος, και η 14η είναι από τις πρώτες μεγάλες εορτές του νέου κύκλου. Η Σταυριανή μοιράζεται τη γιορτή με τον Σταυριανό, τον Σταύρο, τη Σταυρούλα — ολόκληρη η ρίζα του Σταυρού συγκεντρώνεται σε αυτή τη μέρα.

Τι σημαίνει το όνομα Σταυριανή;

Η Σταυριανή παράγεται από τον «σταυρό» — λέξη που στα ελληνικά σήμαινε αρχικά οποιοδήποτε κατακόρυφο ξύλο, πριν αποκτήσει τη χριστιανική σημασία. Η ρίζα «σταυρός» ανάγεται στο ρήμα «ίσταμαι» (στέκομαι, ορθώνομαι) — ο σταυρός είναι αυτό που «ίσταται όρθιο».

Ονόματα της ίδιας ρίζας: Σταύρος, Σταυρούλα, Σταυριανός, Σταυριανή. Το όνομα είναι κυρίως διαδεδομένο στη βόρεια Ελλάδα και σε κοινότητες με ισχυρή ορθόδοξη παράδοση. Για την ιστορία της εορτής, βλέπε το άρθρο Σταυριανός.

Ύψωση του Τιμίου Σταυρού — τι γιορτάζουμε;

Η εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού (14 Σεπτεμβρίου) γιορτάζει δύο ιστορικά γεγονότα: την ανεύρεση του Τιμίου Σταυρού από την Αγία Ελένη στα Ιεροσόλυμα (326 μ.Χ.) και την επανάκτηση του Σταυρού από τον αυτοκράτορα Ηράκλειο μετά την περσική αιχμαλωσία (628 μ.Χ.).

Στη λειτουργική παράδοση, ο ιερέας υψώνει τον Σταυρό προς τις τέσσερις κατευθύνσεις, ενώ ο λαός ψάλλει «Κύριε ελέησον». Η εορτή συνοδεύεται από νηστεία. Η εορτή της Υψώσεως υπενθυμίζει ότι ο Σταυρός δεν είναι σύμβολο ήττας αλλά νίκης — δεν οδηγεί στον θάνατο αλλά μέσα από τον θάνατο, προς τη ζωή.