Πότε γιορτάζει η Τερψιχόρη;

Πότε γιορτάζει η Τερψιχόρη;

Η Τερψιχόρη γιορτάζει την Κυριακή των Αγίων Πάντων — κινητή εορτή οκτώ εβδομάδες μετά το Πάσχα, την πρώτη Κυριακή μετά την Πεντηκοστή. Ως όνομα αρχαιοελληνικής μυθολογικής παράδοσης χωρίς αντίστοιχη αγία, εντάσσεται κάτω από αυτή τη μεγάλη εορτή που αγκαλιάζει ολόκληρη την ελληνική ονοματολογική κληρονομιά.

Η γιορτή κυμαίνεται μεταξύ τέλους Μαΐου και αρχών Ιουλίου — πάντα Κυριακή, πάντα σε εποχή φωτός. Η Τερψιχόρη μοιράζεται αυτή τη γιορτή με τα άλλα ονόματα Μουσών: Ευτέρπη, Ερατώ, Κλειώ, Θάλεια.

Τι σημαίνει το όνομα Τερψιχόρη;

Η Τερψιχόρη συντίθεται από δύο αρχαίες ελληνικές λέξεις: «τέρψις» (térpsis) = χαρά, ευχαρίστηση, ηδονή της αισθητικής εμπειρίας, και «χορός» (chorós) = χορός, χορωδία, κυκλικός χορός. Κυριολεκτικά: «αυτή που χαίρεται με τον χορό», «η ευχαρίστηση του χορού».

Η λέξη «τέρπω» (terpō) = ευχαριστώ, απολαμβάνω, εκφράζει την αισθητική ηδονή που προκαλεί η τέχνη — ίδια ρίζα που δίνει την Ευτέρπη («αυτή που ευχαριστεί τελείως»). Ο «χορός» στην αρχαιότητα ήταν αδιαχώριστος από το τραγούδι — η χορωδία τραγουδούσε ενώ χόρευε. Η αγγλική λέξη «chorus» και η γαλλική «chorale» κατάγονται από αυτή τη ρίζα.

Τερψιχόρη — η Μούσα που ένωσε χορό και τραγούδι

Η Τερψιχόρη ήταν η Μούσα του χορού και της χορωδιακής ποίησης — μία από τις εννέα κόρες του Δία και της Μνημοσύνης. Απεικονίζεται συνήθως σε δυναμική στάση χορού, κρατώντας λύρα και πλήκτρο — συνδυάζοντας χορό και μουσική στο ίδιο σώμα.

Στην αρχαία ελληνική παράσταση, χορός και τραγούδι ήταν αδιαχώριστα: οι χοροί στα δράματα του Αισχύλου, του Σοφοκλή και του Ευριπίδη τραγουδούσαν ενώ χόρευαν. Η Τερψιχόρη προεδρεύει αυτής της ενότητας — του ρυθμού που εκφράζεται ταυτόχρονα με σώμα και φωνή.

Κατά μία παράδοση, η Τερψιχόρη ήταν μητέρα των Σειρήνων — που κληρονόμησαν από αυτή τη δύναμη να γοητεύουν με τη φωνή τους. Η αλήθεια είναι ότι το δώρο της Τερψιχόρης — η κίνηση του σώματος σε απόλυτη αρμονία με τον ήχο — παραμένει ένα από τα πιο βαθιά ανθρώπινα εμπειρίας.