Σάββας

Πότε γιορτάζει ο Σάββας;

Ο Σάββας γιορτάζει στις 5 Δεκεμβρίου, ημέρα μνήμης του Οσίου Σάββα του Ηγιασμένου. Η εορτή πέφτει στις αρχές του χειμώνα, λίγο πριν τα Χριστούγεννα, σε μια περίοδο που η Εκκλησία προετοιμάζεται για τη μεγάλη γιορτή της Γεννήσεως.

Η γιορτή τιμά έναν από τους σημαντικότερους ασκητές της χριστιανικής Ανατολής, ιδρυτή της περίφημης Μονής του Αγίου Σάββα κοντά στην Ιερουσαλήμ. Η ημέρα αποτελεί αφορμή χαράς για τους πολλούς Σάββες, ένα όνομα αγαπημένο σε ολόκληρη την Ελλάδα και ιδιαίτερα στα νησιά και τη Μακεδονία.

Τι σημαίνει το όνομα Σάββας;

Σεβασμός, σοφία και πνευματική ωριμότητα αποτυπώνονται σε αυτό το αγαπημένο ελληνικό όνομα. Η ετυμολογία του Σάββας ανάγεται στην αραμαϊκή λέξη σάβα, που σημαίνει «πρεσβύτερος, γέροντας, σεβαστός». Πρόκειται για ένα σημιτικής καταγωγής όνομα που ενσωματώθηκε πλήρως στον ελληνικό ονοματολογικό χάρτη μέσω του χριστιανισμού.

Στη βυζαντινή εποχή, το όνομα ήταν ιδιαίτερα δημοφιλές τόσο σε μοναστικά όσο και σε κοσμικά περιβάλλοντα. Ο Όσιος Σάββας ο Ηγιασμένος αποτέλεσε τη σημαντικότερη αναφορά, αλλά και σερβικοί ηγεμόνες όπως ο Άγιος Σάββας Σερβίας ενίσχυσαν την εξάπλωσή του στα Βαλκάνια.

Στη σύγχρονη Ελλάδα, ο Σάββας είναι ιδιαίτερα δημοφιλές και αγαπητό όνομα. Η υποκοριστική μορφή Σαββάκης χρησιμοποιείται ευρέως σε οικείο πλαίσιο. Διεθνώς, οι μορφές Sabbas στα αγγλικά και Sava στα σερβικά μαρτυρούν τη βαλκανική και μεσανατολική εξάπλωση ενός ονόματος που γεφυρώνει πολιτισμούς.

Όσιος Σάββας ο Ηγιασμένος — ποιος ήταν;

Στα βραχώδη φαράγγια της Ιουδαϊκής ερήμου, ένας ταπεινός μοναχός θεμελίωσε μία από τις μεγαλύτερες λαύρες της χριστιανοσύνης. Ο Σάββας γεννήθηκε το 439 μ.Χ. στο Μουταλάσκη της Καππαδοκίας. Από παιδί ένιωθε τη μοναχική κλήση και σε ηλικία μόλις οκτώ ετών εισήλθε σε κοντινό μοναστήρι, ξεκινώντας μια πορεία αφιερωμένη εξ ολοκλήρου στον Θεό.

Στα δεκαοκτώ του, αναχώρησε για τους Αγίους Τόπους, όπου μαθήτευσε κοντά στον Όσιο Ευθύμιο τον Μέγα. Μετά τον θάνατο του δασκάλου του, ο Σάββας αποσύρθηκε στην έρημο, ζώντας σε σπηλιές με απόλυτη ασκητική αυστηρότητα. Η φήμη της αγιότητάς του προσέλκυσε μαθητές, και σταδιακά ιδρύθηκε η Μεγάλη Λαύρα του Αγίου Σάββα στο φαράγγι του Κεδρών.

Η Λαύρα έγινε πνευματικό κέντρο ολόκληρης της Παλαιστίνης. Ο Σάββας χειροτονήθηκε πρεσβύτερος και ανακηρύχθηκε Αρχιμανδρίτης όλων των μοναχών της ερήμου. Ταξίδεψε δύο φορές στην Κωνσταντινούπολη ως πρέσβης της εκκλησίας Ιεροσολύμων, αντιμετωπίζοντας θεολογικές αιρέσεις και πολιτικά ζητήματα. Η σταθερότητά του στην ορθόδοξη πίστη τού χάρισε τον τίτλο «Ηγιασμένος».

Ο Όσιος Σάββας κοιμήθηκε ειρηνικά στις 5 Δεκεμβρίου 532, σε ηλικία 93 ετών. Η Μονή του στη Δυτική Όχθη λειτουργεί αδιάλειπτα εδώ και σχεδόν 1.500 χρόνια, αποτελώντας ένα από τα παλαιότερα κατοικημένα μοναστήρια στον κόσμο. Το Τυπικό του Αγίου Σάββα επηρέασε βαθιά τη λατρευτική πρακτική ολόκληρης της Ορθοδοξίας.

Παραλλαγές του ονόματος Σάββας

Ο Σάββας αποτελεί την κύρια μορφή του ονόματος. Η υποκοριστική Σαββάκης χρησιμοποιείται ευρέως σε φιλικό και οικογενειακό πλαίσιο. Η μορφή Σάβας (με ένα βήτα) απαντάται σπανιότερα.

Διεθνώς, το όνομα γνωρίζει μεγάλη διάδοση στα Βαλκάνια: Sava στα σερβικά, Sabbas στα αγγλικά. Στη Σερβία ιδιαίτερα, ο Άγιος Σάββας θεωρείται εθνικός προστάτης και το όνομα είναι εξαιρετικά δημοφιλές. Η εξάπλωση αντανακλά τη γεωγραφία της ορθόδοξης πίστης.

Γνωστοί Σάββες

Σάββας ο Ηγιασμένος — Καππαδόκης ασκητής και ιδρυτής της Μεγάλης Λαύρας κοντά στην Ιερουσαλήμ, μία από τις θεμελιώδεις μορφές του ανατολικού μοναχισμού.

Άγιος Σάββας Σερβίας — Πρώτος Αρχιεπίσκοπος Σερβίας, ιδρυτής της αυτοκέφαλης Σερβικής Εκκλησίας και εθνικός ήρωας του σερβικού λαού.

Σάββας Καλεντερίδης — Έλληνας αναλυτής γεωπολιτικών θεμάτων και συγγραφέας, γνωστός για τις αναλύσεις του σχετικά με τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Sava Kosanovic — Σέρβος διπλωμάτης και πολιτικός, ανιψιός του Νίκολα Τέσλα, πρεσβευτής της Γιουγκοσλαβίας στις ΗΠΑ.

Σάββας Θεοδωρίδης — Έλληνας ποδοσφαιριστής με αξιοσημείωτη καριέρα σε ελληνικούς συλλόγους, γνωστός για τη μαχητικότητα στο γήπεδο.

Σάββας Ρογκότης — Κύπριος αγωνιστής της ΕΟΚΑ, σύμβολο της κυπριακής αντίστασης κατά την αποικιοκρατία.