Πότε γιορτάζει η Πανδώρα;

Πότε γιορτάζει η Πανδώρα;

Η Πανδώρα γιορτάζει την Κυριακή των Αγίων Πάντων — κινητή εορτή οκτώ εβδομάδες μετά το Πάσχα, την πρώτη Κυριακή μετά την Πεντηκοστή. Ως όνομα αρχαιοελληνικής μυθολογικής παράδοσης χωρίς αντίστοιχη αγία, η Εκκλησία τη δέχεται κάτω από αυτή την ευρύτατη εορτή που αγκαλιάζει ολόκληρη την κληρονομιά του ελληνισμού — και κανένα αρχαίο όνομα δεν αφήνει αδέσποτο.

Η γιορτή κυμαίνεται μεταξύ τέλους Μαΐου και αρχών Ιουλίου — πάντα Κυριακή, πάντα σε εποχή φωτός. Η Πανδώρα μοιράζεται τη γιορτή με άλλα μυθολογικά ονόματα όπως Αντιγόνη, Άδωνης, Ορφέας.

Τι σημαίνει το όνομα Πανδώρα;

Η Πανδώρα συντίθεται από «πᾶν» (όλα) + «δῶρον» (δώρο) — κυριολεκτικά: «αυτή που έχει λάβει όλα τα δώρα» ή «η προικισμένη με όλα». Ο Ησίοδος εξηγεί ότι κάθε θεός πρόσφερε ένα χάρισμα στην πρώτη γυναίκα: ομορφιά από την Αφροδίτη, πειθώ από τον Ερμή, δεξιοτεχνία από τον Ήφαιστο, χάρη από τις Χάριτες. Γι' αυτό ονομάστηκε Πανδώρα.

Το όνομα ανήκει στη σπάνια κατηγορία αρχαίων ονομάτων που επέστρεψαν με δύναμη στη σύγχρονη Ελλάδα — συνδέεται με μια ισχυρή αφήγηση και με μια λέξη (ελπίδα) που εξακολουθεί να έχει βαθιά βαρύτητα.

Πανδώρα — η πρώτη γυναίκα και η ελπίδα στον κόσμο

Στον μύθο του Ησιόδου («Θεογονία» και «Έργα και Ημέρες»), η Πανδώρα πλάστηκε από τον Ήφαιστο με εντολή του Δία — ως απάντηση στην κλοπή της φωτιάς από τον Προμηθέα. Μαζί της, ο Ερμής έφερε ένα αμφορέα — παρεξηγημένο ανά τους αιώνες ως «κουτί» λόγω λανθασμένης μετάφρασης — που περιείχε όλα τα κακά: αρρώστιες, θλίψη, φόβο, γηρατειά.

Όταν η Πανδώρα άνοιξε τον αμφορέα από περιέργεια, όλα εξαπλώθηκαν στον κόσμο. Ένα μόνο στοιχείο παρέμεινε στον πυθμένα, παγιδευμένο: η Ελπίς — η Ελπίδα. Αυτή δεν ξέφυγε. Και αυτή εξακολουθεί να συντροφεύει τους ανθρώπους σε κάθε δυστυχία.

Ο μύθος της Πανδώρας είναι από τους πλουσιότερους της αρχαίας σκέψης: αφήγηση για τη γέννηση του πόνου στον κόσμο, αλλά και για την αδύνατη εξαφάνιση της ελπίδας. Κάθε φορά που κάποιος λέει «ελπίζω ακόμα», αγγίζει κάτι που αυτός ο μύθος εκφράζει εδώ και τρεις χιλιετίες.