Πότε γιορτάζει ο Λάζαρος;

Πότε γιορτάζει ο Λάζαρος;

Ο Λάζαρος γιορτάζει το Σάββατο του Λαζάρου, μια κινητή εορτή που πέφτει οκτώ μέρες πριν το Πάσχα, δηλαδή το Σάββατο πριν την Κυριακή των Βαΐων. Η ημερομηνία αλλάζει κάθε χρόνο επειδή η γιορτή ακολουθεί το Πασχάλιο, το σύστημα που καθορίζει την ημερομηνία του Πάσχα βάσει σεληνιακού ημερολογίου.

Το Σάββατο του Λαζάρου σηματοδοτεί τη μετάβαση από τη Σαρακοστή στη Μεγάλη Εβδομάδα. Σε ολόκληρη την Ελλάδα, τα παιδιά τραγουδούν τα κάλαντα του Λαζάρου πόρτα-πόρτα, μια λαογραφική παράδοση που συνδυάζει τη θρησκευτική μνήμη με τα εαρινά λαϊκά έθιμα. Η ατμόσφαιρα της ημέρας είναι γεμάτη χαρά και προσμονή, καθώς η Ανάσταση βρίσκεται πλέον μια εβδομάδα μακριά.

Τι σημαίνει το όνομα Λάζαρος;

Μέσα από τις σελίδες της Βίβλου φτάνει σε εμάς ένα όνομα που φέρνει μαζί του τη δύναμη της θεϊκής βοήθειας. Ο Λάζαρος αποτελεί ελληνική μορφή του εβραϊκού Ελεάζαρ, που σημαίνει «ο Θεός βοήθησε». Η σημασία αυτή εκφράζει τη βαθιά πεποίθηση ότι ο Θεός παρεμβαίνει στη ζωή των ανθρώπων, τους στηρίζει στις δυσκολίες και τους ανασηκώνει.

Στην ελληνική χριστιανική συνείδηση, ο Λάζαρος δεν σημαίνει απλώς «ο βοηθημένος από τον Θεό» — σημαίνει «αυτός που αναστήθηκε», «αυτός που νίκησε τον θάνατο». Η βιβλική αφήγηση της ανάστασης του Λαζάρου χάρισε στο όνομα μια μοναδική βαρύτητα. Σε πολλές ευρωπαϊκές γλώσσες, η λέξη «λάζαρος» χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει κάποιον που επιστρέφει από σχεδόν αδύνατη κατάσταση.

Διεθνώς, οι μορφές Lazarus στα αγγλικά, Lazzaro στα ιταλικά, Lázaro στα ισπανικά μαρτυρούν τη διαχρονική παρουσία του ονόματος. Στη σύγχρονη Ελλάδα, ο Λάζαρος παραμένει ένα ζωντανό όνομα, ιδιαίτερα σε αγροτικές περιοχές και στη Βόρεια Ελλάδα, φέρνοντας μαζί του τη δύναμη της αναγέννησης και της ελπίδας.

Άγιος Λάζαρος ο Τετραήμερος — ποιος ήταν;

Σε ένα μικρό χωριό κοντά στα Ιεροσόλυμα, ένα θαύμα που προανήγγειλε την Ανάσταση σημάδεψε τη χριστιανική ιστορία για πάντα. Ο Λάζαρος ζούσε στη Βηθανία μαζί με τις αδελφές του, Μάρθα και Μαρία, και ήταν στενός φίλος του Ιησού. Το Ευαγγέλιο του Ιωάννη σημειώνει ρητά ότι «ο Ιησούς αγαπούσε τον Λάζαρο», μια σπάνια αναφορά προσωπικής φιλίας.

Η παράδοση αναφέρει ότι ο Λάζαρος αρρώστησε βαριά και πέθανε ενώ ο Ιησούς βρισκόταν μακριά. Όταν ο Χριστός έφτασε στη Βηθανία, ο Λάζαρος ήταν θαμμένος εδώ και τέσσερις ημέρες — γι' αυτό και ο τίτλος «Τετραήμερος». Η Μάρθα υποδέχτηκε τον Ιησού με τα λόγια «Κύριε, αν ήσουν εδώ, ο αδελφός μου δεν θα είχε πεθάνει». Εκείνος απάντησε με μια φράση που έμεινε στην αιωνιότητα: «Εγώ ειμί η Ανάστασις και η Ζωή».

Μπροστά στον τάφο, ο Ιησούς δάκρυσε — η συντομότερη αλλά ισχυρότερη φράση των Ευαγγελίων, «εδάκρυσεν ο Ιησούς». Στη συνέχεια ζήτησε να αφαιρεθεί η πέτρα και φώναξε δυνατά «Λάζαρε, δεύρο έξω». Ο νεκρός βγήκε από τον τάφο δεμένος ακόμα με τα σάβανα. Το θαύμα αυτό, σύμφωνα με τα Ευαγγέλια, οδήγησε πολλούς στην πίστη αλλά ώθησε τους αρχιερείς στην απόφαση να θανατώσουν τον Ιησού.

Μετά την Ανάσταση και την Πεντηκοστή, η παράδοση αναφέρει ότι ο Λάζαρος κατέφυγε στην Κύπρο, όπου ο Απόστολος Παύλος και ο Βαρνάβας τον χειροτόνησαν πρώτο Επίσκοπο Κιτίου (σημερινής Λάρνακας). Επί τριάντα χρόνια ποίμανε την κυπριακή εκκλησία με αφοσίωση. Η Λάρνακα πήρε το όνομά της από τη λάρνακα (σαρκοφάγο) του Αγίου, ενώ ο ναός του Αγίου Λαζάρου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της πόλης. Η μνήμη του Τετραημέρου φίλου του Χριστού παραμένει ζωντανή ως σύμβολο ότι η αγάπη νικά τον θάνατο.

Παραλλαγές του ονόματος Λάζαρος

Ο τύπος Λάζαρος είναι ο κύριος στα ελληνικά, ενώ η χαϊδευτική μορφή Λαζαράκης χρησιμοποιείται σε φιλικό περιβάλλον. Η συντομευμένη μορφή Λάζος απαντάται σε ορισμένες περιοχές. Στο θηλυκό, η μορφή Λαζαρίνα υπάρχει αλλά είναι σπάνια.

Διεθνώς, Lazarus στα αγγλικά, Lazzaro στα ιταλικά, Lázaro στα ισπανικά μαρτυρούν την οικουμενική εμβέλεια αυτού του βιβλικού ονόματος. Η λέξη λάζαρος πέρασε σε πολλές γλώσσες ως κοινό ουσιαστικό, δηλώνοντας τον φτωχό ή τον ταλαιπωρημένο, επηρεασμένη από την παραβολή του πλούσιου και του Λαζάρου.

Γνωστοί Λάζαροι

Λάζαρος Κουντουριώτης — Ηπειρώτης πολιτικός και ναυτικός, αντιπρόεδρος της Ελλάδας κατά τα πρώτα χρόνια μετά την Επανάσταση.

Lazarus Long — Ο εμβληματικός χαρακτήρας της επιστημονικής φαντασίας του Robert Heinlein, σύμβολο της μακροζωίας και της περιπέτειας.

Lazzaro Spallanzani — Ιταλός φυσιολόγος του 18ου αιώνα, πρωτοπόρος στη μελέτη της αναπαραγωγής και της πέψης.

Λάζαρος Σωχός — Σημαντικός Έλληνας γλύπτης του 19ου αιώνα, ένας από τους πρώτους σπουδαίους νεοέλληνες καλλιτέχνες.

Lázaro Cárdenas — Πρόεδρος του Μεξικού τη δεκαετία του 1930, γνωστός για τη γεωργική μεταρρύθμιση και την εθνικοποίηση του πετρελαίου.

Λάζαρος Παπαδόπουλος — Έλληνας καλαθοσφαιριστής με μακρά καριέρα στην Α1, αγαπητός για τον χαρακτήρα και την αφοσίωσή του.